کاغذ - دهکده ی کاغذی فناوری

کاغذ - دهکده ی کاغذی فناوری

یاد بگیریم فقط در زمینه ای که میدانیم نظر بدهیم... دخالت در اموری که از آن بی اطلاعیم برابر با تنش است. هر چه که در حد اطلاعات ما باشد، روی کاغذ زیر تیغ بررسی میرود.

درآمدی بر حواشی خداحافظی با تلگرام

مدیر | دوشنبه, ۱۱ دی ۱۳۹۶، ۱۱:۴۸ ب.ظ


طی اتفاقات دو شب اخیر و درخواست وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از پاول دوروف، پایه گذار تلگرام، مبنی بر انحلال کانال های منحرف و معاند شایعه هایی نیز در رابطه با فیلترینگ تلگرام به گوش میرسید تا این که در بعد از ظهر 10/10/1396 با انتشار خبری مبنی بر قطع شدن موقت تلگرام و اینستاگرام به منظور آرام سازی جو کشور، تمامی شایعات به واقعیت پیوست. در این مقاله به بررسی اقدام دولت نسبت به فعالیت های اخیر تلگرام و همچنین تعهدات این پیام رسان میپردازیم و همچنین پیام رسان های داخلی را زیر تیغ بررسی خواهیم برد. در ادامه با رسانه ی کاغذ همراه شوید.

از پایان دولت یازدهم، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات طی نامه نگاری های خود با موسس تلگرام و درخواست هایی از قبیل در اختیار داشتن اطلاعات کاربران یا انتقال سرور های این پیام رسان به ایران، زمزمه های فیلتر شدن تلگرام در صورت عمل نکردن پاول دوروف به درخواست دولت ایران شنیده شد تا این که تلگرام طی توافقی با ایران پذیرفت تا محتوای غیر اخلاقی و مجرمانه را کنترل کند. با نزدیک شدن به سالگرد نهم دی ماه، تشنج اجتماعی جدیدی به وجود آمد که مرکزیت هماهنگی این تشنج، برخی کانال های تلگرامی بودند که با هماهنگی محمد جواد آذری جهرمی، وزیر محترم وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برخی از این کانال های تلگرامی از جمله « آمد نیوز »، از دسترس خارج شدند اما با این همه از بعد از ظهر دهم دی ماه 1396، طی یک بیانیه ی رسمی اعلام شد که پیام رسان تلگرام و شبکه اجتماعی اینستاگرام موقتا فیلتر شده اند. این موضوع باعث شد تا کاربرانی که تا این ساعت حتی نام برخی از پیام رسان های ایرانی را نشنیده بودند به این قافله بپیوندد و همچنین فرصتی ایجاد شود تا سروش ، آی گپ و... تبلیغاتی بی سابقه انجام دهند. با کمی عقب گرد به موضوع تلگرام باز میگردیم؛ چندی پیش پاول دوروف اعلام کرد تلگرام های دستکاری شده ی ایرانی مثل موبوگرام و تلگراف امن نیستند و اطلاعات کاربران را سرقت میکنند و این بیانیه باعث شد تا کاربران ایرانی نسبت به پیام رسان هایی که طبق گفته ی سازندگانش تماما در داخل ایران طراحی و برنامه نویسی شده اند، بدبین شوند. اما با اتفاق فیلترینگ تلگرام، جمع زیادی از کاربرانی که ادعا میکردند پیام رسانی هایی همچون سروش امن نیستند و یا سرعت و کیفیت مناسب را ندارند ، پیش از همه و با عجله ای فرا تر از تصور به این اپ ها روی بیاوند. در واقع میتوان گفت کانال های تلگرامی که برای خود برند شناخته شده ای بودند، برای اطمنیان بیشتر در تمامی پیام رسان های واتساپ، سروش، آی گپ، بیسفون پلاس و... به سرعت جا پای خود را محکم کردند. قطعی بودن فیلترینگ تلگرام گمانی است که بر اساس شواهد زده میشود. این موضوع از جایی نشات میگیرد که موسس تلگرام در جدید ترین توییت خود اعلام کرد "در پی آماده سازی سیستم پیام رسانی است که توسط هیچ کشوری فیلتر نشود." این توییت میتواند نشانه ای از ناامیدی پاول دوروف به بازگشت تلگرام در ایران باشد. اولین رسانه ی داخلی که این خبر را اعلام کرد، دیجیاتو بود؛ البته طبیعی است رسانه هایی که مبتنی بر وبسایت هستند، از حاشیه رانده شدن تلگرام ابراز خوشحالی نمایند، زیرا طی مدتی که تلگرام در بین ایرانی ها فعالیت میکرد، بازدید سایت ها ریزش بسیار زیادی داشت و بیشتر نیاز های کاربران از قبیل خبر، رسانه های تفریحی و حتی دانلود موسیقی از طریق تلگرام صورت میگرفت.

پیش از این رئیس جمهور محترم، جناب آقای دکتر روحانی، در سخنرانی که مخاطب آن ملت ایران بود تاکید کرد که "وزیر ارتباطات دستش بر روی دکمه ی فیلتر تلگرام نخواهد رفت". گرچه این فیلترینگ موقت و حتی دائمی پیام رسان محبوب ایرانی ها به منظور احتمالات امنیتی است اما از هر وعده انتظاراتی می رود. به هر حال تمامی این اتفاقات با گذشت کم تر از 24 ساعت از آخرین به روز رسانی تلگرام رخ داد. در ادامه به بررسی پیام رسان های جایگزینی که میتوان به آن ها کوچ کرد می پردازیم.

سروش

اصلی ترین پیام رسانی که مستقیما مورد حمایت ارگان های دولتی میباشد، سروش نام دارد. با تمام تلاش های گسترده ای که برای اعتماد سازی و جذاب جلوه دادن فعالیت در پیام رسان سروش از سوی رسانه ی ملی صورت گرفت ، ولی ظاهرا تنها عاملی که باعث شد به آمار کاربری سروش اضافه شود، فیلترینگ تلگرام بود. پیش از این در پایان عمر دولت قبل با دستور محمد واعظی، سامانه ی شامد برای ثبت و ساماندهی کانال های تلگرامی راه اندازی شد که بعد از آن برخی کانال های تلگرامی موظف به ایجاد کانال خود در پیام رسان سروش نیز شدند. پیام رسان سروش نیز به مرور زمان رابط کاربری و امکانات اپ خود را نیز به ساختار تلگرام نزدیک کرد تا بتواند با این ساختار آشنا کاربران بیشتری را جذب کند.

 


فضای اصلی چت با مخاطبان تا حد زیادی شباهت به تلگرام دارد و بهینه سازی شده است. اما در بخش کانال های سروش امکانات خوبی از جمله امکان لایک کردن پست های ارسال کننده ی کانال فراهم شده است. این ابزار به صاحبان کانال های سروش امکان دریافت بازخورد بهتری را میدهد. برتری سروش نسبت به دیگر اپ های پیام رسان داخلی و بعضا غیر تلگرام خارجی، فعالیت بر روی تمامی پلتفرم های کاربردی است.
منوی دسترسی با امکاناتی مثل فضای ابری اختصاصی، نوشتن پیام های جدید در قالب چت، گروه و کانال، سرویس های ارائه شده توسط سروش، مکان نما (مشابه امکانی که سال ها پیش در پیام رسان ویچت برای یافتن دوستان نزدیک خود موجود بود) و فروشگاه استیکر مانند تلگرام در سمت چپ قرار دارد. لازم به ذکر است که بعد از فیلتر شدن امکان تماس داخلی تلگرام، سروش این امکان را عینا به اپلیکیشن خود اضافه کرد.
تنظیمات ،فضایی ساده و قابل درک دارد. در ابتدا با پروفایل و استاتوس خود رو به رو خواهید شد و پس از آن تنظیمات عمومی سروش که در آن میتوانید زبان نرم افزار را تغییر دهید و مانند تلگرام استیکر های خود را مدیریت کنید. همچنین در سروش امکان مرورگر داخلی نیز مهیا شده است تا راحت تر لینک ها را باز کنید. همچنین این امکان وجود دارد تا نحوه ی به نمایش درآمدن اعلان ها و صدای آن هارا کنترل و مدیریت کنید. در ادامه همانند تلگرام امکان نحوه ی دانلود مدیا ها در چت ها، گروه ها و کانال ها و نحوه ی ذخیره سازی آن ها در تلفن همراه قابل کنترل است. در بخش حریم شخصی، امکان تنظیم رمز ورود برای فعالیت امن تر، نمایش لیست کاربران بلاک شده، نشست های فعال برای کنترل دستگاه هایی که از یک شماره استفاده میکنند و تنظیم عملکرد سرویس مکان نمای سروش از تنظیمات این بخش است. کاربران ایرانی علاقه ی زیادی به شخصی سازی امکانات دارند از این رو سروش امکان ویرایش رابط کاربری را در بخش مشخصات ظاهری فراهم کرده است. همچنین در صورت وجود مشکل، سوال یا ارائه ی ایده میتوانید با بخش پشتیبانی ارتباط برقرار کنید. 
همچنین در صفحه ی اصلی پیام رسان سروش ، بخشی در نظر گرفته شده است تا راحت تر به سرویس های این پیام رسان، کانال ها و دیگر امکانات جانبی دسترسی داشته باشید. از جایی که محوریت عملکرد سروش بر روی پلتفرم اندروید است، امکاناتی که روی این نسخه ارائه میکند متنوع تر است. نسخه ی Ios این پیام رسان بسیار بسیار شباهت زیادی به تلگرام دارد. به گونه ای که می توان ادعا کرد که این تلگرامی است با سرور های ایرانی! این شباهت بسیار زیاد در نسخه ی ویندوز هم به چشم میخورد و تنها تفاوت آن انتقال عناصر رابط کاربری از سمت چپ به راست است با کمی کوچک تر شدن dpi نرم افزار. البته ما برای تست سروش طی چند شب اخیر به دلیل ترافیک بالای مراجعه کنندگان به این اپلیکیشن با مشکل سرعت کم دانلود و ثبت نام مواجه بودیم و این موضوع کمی نا امید کننده بود. اما برای مدت زمانی که دسترسی به پیام رسان اصلی محدود است، سروش پیشنهاد قابل تفکری است که میتوانید برای این چند روز موقتا با دوستان خود در ارتباط باشید.


هایک

بعد از موفقیت تلگرام در ایران، هند بیکار نماند و از این فرصت برای توسعه ی پیام رسان محبوب و مشابه تلگرام استفاده کرد و اپلیکیشنی به نام "هایک" توسعه داد. هایک در اپ استور های ایرانی اندروید و ios در دسترس نیست و در صورتی که از پلی استور یا اپ استور ios آن را دریافت کنید، برای ثبت نام یا ورود نیز با مشکل دریافت اس ام اس یا تماس حامل کد فعال سازی با مشکل مواجه خواهید بود و این موضوع گریبانگیر ما نیز شد. 
البته در گذشته که این پیام رسان را مورد آزمایش قرار دادیم متوجه شدیم امکانات بسیار محدودی دارد و مانند واتساپ بیشتر روی ارسال پیام به یک مخاطب به شکل ساده متمرکز است و امکانات فانتزی مثل ارسال استیکر نیز نداشت.
هایک برای پلتفرم های اندروید و ios عرضه شده است و نسخه ی دسکتاپ ندارد!


گپ
یکی دیگر از پیام رسان های ایرانی که با ساختار مشابه ایرانی عرضه شده است. امکانات متنوع و زیاد، سرعت بالای سرورهای نرم افزار و... تمامی عواملی هستند که باعث میشوند در نگاه اول، گپ خود را قابل قبول نشان دهد. از ابتدای ثبت نام در این پیام رسان، با پاسخ دهی سریع این پیام رسان نسبت به زمان ارسال پیام کوتاه فعال سازی و زمان آشنایی کاربر با رابط کاربری این پیام رسان، متوجه شدیم تیم سازنده ی گپ با پیروی از خط زبان طراحی تلگرام توانسته اند محصولی قابل قبول تری را برای این روز ها ارائه نمایند. در منوی دسترسی گپ که سمت راست قرار دارد، گزینه ای به نام کیف گپ وجود دارد که ممکن است کمی عجیب به نظر برسد. از جایی که نرم افزار هایی که رایگان عرضه میشوند باید درآمد داشته باشند، از راه هایی مثل تبلیغات، فروش خدمات ویژه، و یا تعرفه برای دریافت اطلاعات، کسب درآمد میکنند. گپ نیز به دارندگان کانال ها و رسانه ها این امکان را میدهد تا رسانه ی خود را به شکل تعرفه ای به مخاطبان عرضه کنند و از طریق فروش تعرفه و دریافت سود از صاحبان این رسانه ها، کسب درآمد میکند. بنابراین میتوان گفت گپ پیام رسان تماما رایگان نیست!
تماس صوتی نیز قابلیتی شده است تا با آن پیام رسان های داخلی خود را جذاب جلوه دهند؛ تماس صوتی در گپ نیز موجود است. امتیاز واحد و مشترک گپ و سروش، دسته بندی کانال ها و رسانه ها و تب های داخلی نرم افزار است که باعث دسترسی بهتر به پیام ها میشود. در انتها میتوانیم بگوییم گپ شباهت زیادی به سروش دارد با تفاوت این که سرعت بیشتری نیز دارد.


در این مقاله به معرفی سه پیام رسانی پرداختیم که احتمال میدادیم کمتر شناخته شده باشند یا نگاه نه چندان مثبتی نسبت به آن ها وجود داشته باشد و سعی کردیم با بازتاب امکانات و توانایی های واقعی آن ها در کنار معایبشان، برای مدت موقتی که تلگرام در دسترس نیست، شما از فضای مجازی دور نمانید. اما در کنار این سه پیام رسان، اپلیکیشن های معروف تر با قدمت بیشتری نیز وجود دارد که برای جایگزینی کلی با تلگرام پیشنهاد های بهتری هستند که اصلی ترین آنها، واتساپ (Whatsapp) است. واتساپ مانند تلگرام از تکنولوژی End to end encryption استفاده میکند پس تا حدودی در ظاهر میتوانیم به خود تسکین دهیم که امن است. همچنین نوستالژی به نام لاین همچنان میتواند جایگزین مناسبی باشد زیرا در زمان فیلترینگ وایبر نیز پیام رسان لاین مامن کاربران ایرانی بود.
علت اهمیت موضوع فیلتر شدن یا عدم فیلترینگ تلگرام این است که تلگرام مانند شیشه ی ویترین مغازه هایی که بر اثر اغتشاش شکسته شد، محل کسب و کار، خبررسانی و هماهنگی بسیاری از مشاغل است که جناب آقای دکتر روحانی نیز به آن اشاره کردند. تصور کنید با تصویب فیلترینگ دائمی تلگرام 30 هزار شغلی که جناب آقای رئیس جمهور به آن ها اشاره کردند، از بین میروند؛ بنابراین بخشی از اهمیت وجود تلگرام به همین  کسب و کار ها باز میگردد. از طرفی با کمی ریز بینی متوجه میشویم که ماه هاست رسانه های وابسته به دولت، با تلاش های فراوان و واضح خود در تخریب فضای مجازی منصوب به تلگرام، فضای فکری مردم را از فعالیت در آن دور کنند. تلاشی که به شکل ناشیانه صورت میگرفت و نتیجه ی عکس میداد.
اعتراضاتی که منجر به اغتشاشات شد، بهانه ای مناسب بود تا تلگرام در وهله ی اول به شکل موقت و احتمالا در آینده به شکل دائم فیلتر شود.
تمامی این اتفاقات به تبلیغ نمونه های تقلیدی ایرانی تلگرام  منجر شد. در این شلوغی و بلاتکلیفی اوضاع، برخی سودجویان با ارائه ی اپلیکیشن های جعلی با نام فیلترشکن، سعی در نشر بدافزار را دارند و بعضی دیگر سعی در تخریب هویت اپلیکیشن های ایرانی. البته این موضوع که بعضی دسترسی های پیام رسان های ایرانی مثل سروش به فایل های شخصی کاربران کمی ناخوشایند و عجیب است ولی اثبات علمی و فنی جاسوسی اطلاعات کاربران نیست.

از جایی که تلگرام در بین کاربران ایرانی جذاب تر و مهم تر است، فیلتر شدن اینستاگرام به حاشیه رانده شده است. به عنوان جایگزین ایرانی اینستاگرام میتوانیم به اپ جذاب "نزدیکا" اشاره کنیم. شبکه ی اجتماعی نزدیکا که مکان محور است، شامل بخش های تفکیک شده ای برای ارسال عکس و ویدیو به همراه کپشن و هشتگ است. سرعت مناسب سرور، قابلیت لایک و کامنت و بخش های رقابتی و همچنین قابلیت پیام رسانی (مانند دایرکت در اینستاگرام) از امکانات جذابیست که نزدیکا ارائه میکند.
یکی از علل جبهه گیری کاربران ایرانی نسبت به اپ سروش نسبت به دیگر پیام رسان ها، حمایت علنی ارگان های دولتی از این پیام رسان است. در حالی که سروش مانند دیگر اپ ها توسط یک تیم نیمه خصوصی توسعه یافته است. تعطیلی تلگرام و روی آوردن کاربران به پیام رسان های داخلی که اصلی ترین آنها سروش است، هم اتفاق خوبیست هم بد. خوب است چون اطلاعات کاربران در حریم ایران حفظ میشود و بد چون طبق روحیه ی اثبات شده ی ایرانیان در عدم رشد و توقف در یک سطح، میتواند این نوید را بدهد که بعد از رشد آمار کاربری سروش، مدیران این پیام رسان دیگر تمایلی به رشد و حتی نگاه رقابتی نداشته باشند. و در صورتی که طبق وعده ها تلگرام رفع فیلتر شود، افزایش آمار کاربری پیام رسان های داخلی یک رویا میشود! در این مرحله شما باید نظر بدهید و تصمیم بگیرید که اگر تصمیم فیلتر تلگرام قطعی باشد، برای کسب و کار خود چه نرم افزاری را انتخاب میکنید؟


  

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی